T.C. BA�BAKANL�K T�rkiye �statistik Kurumu Ba�kanl��

Say� : B.02.1.T��.0.09.02.02-163.01.02- 8$

I¹* /o 1/2009

Konu : Adrese Dayal� N�fus Kay�t Sistemi

Do�.Dr. Mustafa Akg�l INETD-Internet Teknolojileri Deme�i ANKARA

Say�n Akg�l.

�lkemizde, sonuncusu 2000 y�l�nda olmak �zere bug�ne kadar 14 Genel N�fus Say�m� yap�lm��t�r. Soka�a ��kma yasa�� uygulanarak bir g�nde yap�lan bu say�mlarda, ki�iler say�m g�n� bulunduklar� yerde, yani "de-facto" y�ntemine g�re say�lm��lard�r. Genel n�fus say�mlar�nda �lkemizdeki n�fusun b�y�kl�� ve nitelikleri hakk�nda bilgi sa�lanm�� ancak say�m "de-facto " y�ntemine g�re uyguland��ndan bu say�mlardan daimi ikametgah n�fusu elde edilememi�tir. Ayr�ca, bu sistemde n�fusumuzla ilgili bilgiler sadece on y�lda bir yap�lan n�fus say�mlar�ndan elde edildi�inden, kamu hizmetlerine ili�kin plan ve programlar�n olu�turulmas�nda �nemli bilgi eksikli�i ya�anmaktayd�.

Yerle�im yerlerine g�re n�fusun b�y�kl�� ve temel niteliklerine ili�kin bilgilerin T�rkiye Cumhuriyeti vatanda�lar� ve T�rkiye'de ikamet eden yabanc�lar i�in g�ncel olarak elde edilebilmesi amac�yla 25 Nisan 2006 tarihinde ��kar�lan 5490 Say�l� N�fus Hizmetleri Kanunu gere�i Adrese Dayal� N�fus Kay�t Sistemi (ADNKS) olu�turulmu�tur.

N�fus Hizmetleri Kanunu ile ADNKS'nin kurulmas� T�rkiye �statistik Kurumu'na (T��K), sistemin g�ncelli�inin ve devaml�l��n�n sa�lanmas� ise ��i�leri Bakanl�� N�fus ve Vatanda�l�k ��leri Genel M�d�rl��'ne (NV�GM) verilmi�tir. 2006/71 say�l� ��i�leri Bakanl�� Genelgesi ve 2006/06 say�l� Ba�bakanl�k Genelgesi ile ADNKS olu�turma �al��malar�na fiilen ba�lanm��t�r.

Sistemin kurulmas�na y�nelik t�m �al��malar. T��K'in koordinasyonunda illerde; vali ba�kanl��nda, belediye ba�kan�, il �zel idaresi genel sekreteri, il n�fus ve vatanda�l�k i�leri m�d�r�, il mahalli idareler m�d�r�. T��K b�lge m�d�r� ve ayr�ca vali taraf�ndan belirlenen di�er g�revlilerden, il�elerde; kaymakam ba�kanl��nda, belediye ba�kan�, �zel idare m�d�r�, il�e n�fus m�d�r�. T��K sorumlusu ve ayr�ca kaymakam taraf�ndan belirlenen di�er g�revlilerden olu�turulan Y�r�tme Komiteleri arac�l��yla ger�ekle�tirilmi�tir.

ADNKS'nin kurulmas�na y�nelik alan uygulamas�na ba�lamadan �nce, m�lki idare amirlerine, belediyelere ve k�y/mahalle muhtarlar�na bilgilendirme ama�l� e�itimler verilmi�tir.

Necatibey Cad. 114, 06100 Yucctepe'�ankaya-ANKARA �lgili Birim: Sosyal �statistikler Dairesi Ba�kanl��

N�fus ve G�� statistikleri Tak�m� Tel :03I24I006I2 Faks: 0 312 425 34 22

Bu �al��mada, �ncelikle �lkemizdeki t�m adreslerin belediyeler ve �zel idareler taraf�ndan veri giri�i yap�larak Ulusal Adres Veritaban� (UAVT) olu�turulmu�tur. Adres ve numaralama �al��malar� �zel idare ve belediyelerin sorumlulu�unda 5490 say�l� Kanun ile Adres ve Numaralama Y�netmeli�i ve yay�mlanan genelgeler do�rultusunda y�r�t�lm��t�r.

Bunu takiben anket�rler taraf�ndan UAVT'deki t�m adresler tek tek ziyaret edilmi� ve bilgi formu ile veri toplama i�lemi ger�ekle�tirilmi�tir. Bu �al��mada, anket�rlerin hanelerde y�zy�ze g�r��me y�ntemiyle bilgi almas� esas al�nm��, birka� ziyarete ra�men ula��lamayan hanehalklan i�in bilgi formlar�n�n apartman y�neticisi veya mahalle/k�y muhtar� arac�l�� ile doldurulmas� sa�lanm��t�r. Bu s�re�te sistemin i�leyi�ini tan�tmak ve vatanda�lar�n sisteme kaydolmalar�n� sa�lamak amac�yla afi�. bro��r bas�m ve da��t�m�n�n yan� s�ra yaz�l�/g�rsel, yerel/ulusal medyada ve mahallinde gerekli tan�t�m ve duyurular yap�lm��t�r.

Bilgi formlar� ile toplanan veriler, T��K taraf�ndan geli�tirilen web tabanl� program arac�l��yla T.C. kimlik numaras� kullan�larak MERN�S kay�tlar� ile alanda tespit edilen yerle�im yeri adres bilgileri elektronik ortamda e�le�tirilmi�tir. T�rkiye'de yerle�ik yabanc�lar�n bilgileri ise pasaport numaralan kullan�larak yerle�im yeri adresleri ile ili�kilendirilmi� ve ayr� bir veri tabam olu�turulmu�tur. Bu i�lemler esnas�nda T.C. kimlik numaras� anahtar olarak kullan�ld��ndan bir ki�inin birden fazla yerde kaydolmas� m�mk�n olmay�p, birden fazla yerde sisteme kaydolan vatanda�lar�n en son beyan ettikleri adres esas al�nm��, bu suretle m�kerrerlik �nlenmi�tir.

Uygulama s�ras�nda yap�lan ihbar ve �ikayetler de�erlendirilmi�, �e�itli karakteristiklere (bo� konutlar, hanehalk� b�y�kl��, e�itim, ya� vb.gibi) g�re yap�lan analizler dikkate al�nm�� ve alanda gerekli kontroller yap�larak e�le�tirme i�lemleri tamamlanm��t�r.

Daha sonra. 5490 say�l� Kanunun Ge�ici 2 nei maddesinin birinci f�kras�n�n (T) bendinde belirtilen ask� s�reci �al��mas�na ba�lanm��t�r. Bu s�recin amac�, numaralama �al��mas� ve yerle�im yeri adreslerinin belirlenmesine y�nelik e�le�tirme alan uygulamas� s�ras�nda meydana gelmi� olabilecek hatalar�n ve eksikliklerin giderilmesi, alan uygulamas� s�ras�nda �e�itli nedenlerle bilgi formu uygulanmam�� ki�ilerin sisteme dahil edilmesi yada bilgi formu doldurulduktan sonra yerle�im yeri adresi de�i�en ki�ilerin ADNKS'ne beyan ettikleri en son adresleriyle kay�t edilmesini sa�lamakt�r.

Bu kapsamda ikamet adreslerinin belirlenmesine y�nelik alan uygulamas� ve veri giri�i tamamland�ktan sonra mahalle/k�y baz�nda ki�ilerin adres bilgilerini i�eren listeler, ki�ilerin kontrol etmeleri i�in 5490 say�l� Kanunun Ge�ici 2 nei maddesinin birinci f�kras�n�n (f) bendine istinaden �stanbul hari� 80 ildeki mahalle/k�y muhtarl�klar�nda May�s-Temmuz 2007. �stanbul'da ise Temmuz-Eyl�l 2007 tarihleri aras�nda (60) g�n s�re ile ask�ya ��kar�lm��t�r. Bu s�recin etkin bir �ekilde tamamlanabilmesi amac�yla yerel/ulusal, yaz�l�/g�rsel medya ara�lar�, afi�, bro��r ile kamuoyu bilgilendirilmi�tir.

Ask� s�recinde ve sonras�nda yap�lacak i�lemler T��K Ba�kanl��n�n ilgili genelgeleri ile duyurulmu�, ask� s�recinde muhtarl�klar�n yan� s�ra T��K'nin ve di�er baz� kamu kurum ve kurulu�lar�n web sayfalar�ndan da vatanda�lara yerle�im yeri adreslerinin do�rulu�unu kontrol etme imkan� sa�lanm��t�r.

Ask� s�recinde yap�lan itiraz ve ba�vurular yerinde de�erlendirilerek vatanda�lar�n yerle�im yeri adres de�i�iklikleri sisteme i�lenmi� ve sisteme dahil olmayan ki�ilerin kay�t olmalar� sa�lanm��t�r.

...

Ask� s�recinin tamamlanmas�ndan sonra da hi�bir vatanda��n sistemin d��nda kalmamas� i�in bir�ok kurum ve kurulu�un kay�tlanndaki t�m ki�ilerin T.C. kimlik numaras� baz�nda bilgileri istenmi�, gelen bilgiler ile ADNKS sisteminde kay�t alt�na alman T.C. kimlik numaralan kar��la�t�r�ld��nda herhangi bir adresle e�le�tirilemeyen yani sisteme girmemi� ki�ilere ait bu T.C. kimlik numaralar� belirlenmi� ve ADNKS sistemi �zerinden bu ki�ilerin MERN�S aile k�t�klerindeki birinci derece yak�nlar�na ula��l�p, ikamet ettikleri il-il�e kay�t b�rolar�na gerekli y�nlendirme yap�larak sisteme kay�t edilmeleri sa�lanm��t�r. Ayr�ca bu ki�iler ADNKS kay�tlar�na i�lenmek �zere de N�fus ve Vatanda�l�k ��leri Genel M�d�rl�� te�kilatlar�na y�nlendirilmi�tir. Bu y�nlendirmeye ra�men n�fus m�d�rl�klerine ba�vurmayanlar�n listesi NV�GM te�kilatlar�nca ilgili muhtarl�klara g�nderilerek ba�vurmalar�n�n temin edilmesi istenmi�tir.

ADNKS �al��malar�na, MERN�S'de kayd� olan t�m ki�ilere ait bilgi edinme i�lemi tamamlanana kadar devam edilmi� ve 31 Aral�k 2007 tarihinde tamamlanm��t�r. Sistem. 5490 say�l� kanunun Ge�ici 2. maddesinin (a) f�kras� gere�i ��i�leri Bakanl�� NV�GM'ye devredilmi�tir. �kamet adres de�i�ikliklerinin sisteme aktar�lmas�, ��i�leri Bakanl�� NV�GM'ye ba�l� n�fus m�d�rl�kleri taraf�ndan yap�lmaktad�r. ADNKS �� yolla g�ncellenmektedir:

UAVT'deki adreslerin belediyeler taraf�ndan g�ncellenmesi.
NV�GM taraf�ndan idari b�l�n�� de�i�ikliklerinin i�lenmesi,
Vatanda�lar�n ikamet adres de�i�ikliklerini il�e n�fus m�d�rl�klerine bildirmeleri,

Yeni sistemden elde edilen ilk n�fus say�m� sonu�lan 31 Aral�k 2007 tarihi itiribanyla. 21 Ocak 2008 tarihinde yap�lan bas�n toplant�s� ile kamuoyuna duyurulmu�tur. Sonu�lar a�a��daki aynnt�da kullan�c�lara sunulmu�tur;

�dari b�l�n��e g�re (il. il�e. bucak ve k�y aynm�nda) n�fus b�y�kl��,
�ehir ve k�y n�fusu,
Ya� ve cinsiyet yap�s�.
�lkemizde ikamet eden ki�ilerin uyruk bilgisi (T.C. vatanda�lan ve yabanc�lar aynm�nda).

ADNKS 2007 N�fus Say�m� ile ilgili sonu�lar�, T��K'in internet sitesinden de www.tuik.gov.tr ula��lmas� m�mk�nd�r. Ayr�ca, 2007-2011 Resmi �statistik Program� kapsam�nda, bu ADNKS'ye dayal� olarak n�fus sonu�lar� a��klanacakt�r.

Yukanda da ayr�nt�l� olarak a��kland�� gibi ADNKS olu�turma �al��malan 31 Aral�k 2007 tarihinde tamamlanarak. 5490 Say�l� Kanunun Ge�ici 2'nci Maddenin (a) f�kras� gere�i ��i�leri Bakanl�� N�fus ve Vatanda�l�k ��leri Genel M�d�rl��'ne devredilmi�tir. Do�um, �l�m. evlenme ve bo�anma gibi n�fus olaylar� ile birlikte yerle�im yeri adres de�i�iklikleri de bundan sonra ba�l� bulunulan il�e n�fus m�d�rl�klerince yap�lmakta. Sistemin g�ncelli�inin sa�lanmas� da ��i�leri Bakanl�� N�fus ve Vatanda�l�k ��leri Genel M�d�rl�� taraf�ndan takip edilmektedir.

Panele konu olan se�men k�t�kleri ve ADNKS ile ilgili dile getirilen hususlar gerek T��K. gerek Y�ksek Se�im Kurulu ve gerekse N�fus ve Vatanda�l�k ��leri Genel M�d�rl�� taraf�ndan de�i�ik ara�larla kamuoyunun bilgisine sunulmu� olup, halihaz�rda se�men k�t�klerinde problem olmas� durumunda itiraz merci olan il/il�e se�im kurullar�, yap�lan itirazlar� de�erlendirmek ve karara ba�lama yetkisine sahiptir.

Bu ba�lamda. Derne�iniz taraf�ndan d�zenlenen "Se�men K�t�kleri: Teknik ve Hukuki De�erlendirme ve Olas� ��z�m Aray��lar�" ba�l�kl� Panele T�rkiye �statistik Kurumu taraf�ndan kat�l�m sa�lanmayacakt�r.

Bilgilerinize sunar, iyi �al��malar dilerim.

Your browser may not support display of this image.